Ponkalahen elämäkirjan uuši šivu
Uuvven etnofestivalin istorija alko viime vuotena, konša piettih enšimmäini Ympyrät vejellä -festivali Venehjärven kyläššä. Šilloin še keräsi äijän rahvašta ta mäni niin hyvin, jotta oli šelvä — enši kerralla pruasniekkarahvašta tulou vielä enämpi.
Uutta ta šuurempua paikkua ei ečitty pitälti. Festivalin järještäjän Julija Filippovan tuatto Mihail Filippov on Ponkalahen kyläštä šyntysin ta nyt on Ponkalahen peltojen isäntä. Kylä on kaunehen Kyläjärven rannalla, kumpasen takuana nouššah vuarat. Tilua vierahilla oli riittäväšti, šentäh tämä uinonut kylä oliki valittu festivalipaikakši.
Idejan festivalipaikašta taričči Aleksandr Lesonen, Venehjärven kylän eläjä ta Ympyrät vejellä 2025 -festivalin järještäjä.
— Mie olen oikein kiitollini Aleksandr Lesosella, jotta hiän taričči viettyä “Ympyrät vejellä” Ponkalahešša. Meilä oli šuuri pelko, mitein šitä ruatua tyhjällä pellolla, kun ei ole tietä kyläh ta šähkyö. Milma oikein miellytti, jotta niin äijän ihmistä autto festivalin valmistamisešša ta nyt olen varma, jotta tätä paikkua voipi käyttyä toisieki tapahtumie ta festivalija varoin, šielä voipi ottua vaštah vierahie telttaleirissä. Ušomma, jotta uuši šivu kylän istorijašša auttau šäilyttyä šen istorijua, kerto festivalin järještäjä Julija Filippova.
Vielä kakši netälie ennein festivalie pelto oli kašvan korkiella heinällä, eikä ollun mimmosiekana varuštehie festivalie varoin. Oli vaikie kuvitella, mitein on mahollista järještyä tiälä pruasniekka. Apuh tultih paikalliset eläjät, šekä yksityisyritykšet Koštamukšešta, lisäksi oli kučuttu volont’orija Karjalan eri piirilöistä šekä Venäjän toisilta alovehilta — kaikki hyö ollah Vienan Karjalan kulttuurista innoštunuot ihmiset. Lyhyöššä ajašša pelto oli niitetty ta heinät korjattu, a laiturit, penkit ta stolat rakennettu.
Festivalin ohjelmašša, kuin viime vuotenaki oli kakši ošua: muasteri-opit ta konsertti. Kaikki muasteri-opit oli juattu nelläh ošah: Miehien käsityöt, Naisien käsityöt, Ole terveh ta Perintö. Jokahisešša ošašša oli nellä muasteri-oppie. Vierahat šuatih opaštuo šoittamah kantelella, kutuo vöitä, kartata villua, šituo verkkuo šekä tiijuštua karjalaisista kylyperintehistä, puvušta, šukututkimukšešta, karjalan kieleštä.
Ken kävi joka muasteri-opissa šai lahjakši rintamerkin ta tietyšti otti mukah festivalista karjalaista viisahutta ta tietuo ruavoista, kumpasie šiirrettih näillä mailla šukupolvešta toiseh.
— Ennein festivalin valmistamista myö tulima tänne, kävelimä ta tutkima paikkua. Meilä ei himottan šanuo Ponkalahta hylätykši kyläkši, šentäh kun še on elävä paikallisien ihmisien muissošša — hyö voijah näyttyä missä kenen talo oli, kertuo, kuin kylä eli. Miula ajatukšet ta idejat aina tullah piäh aikaseh huomenekšella, kello nellä tahi viisi. Mie havaččeuvuin ta kirjutin kaikkie, mitä tuli mieleh. A šiitä päivällä keškuštelima festivalin joukon kera. Meilä himotti näyttyä festivalin vierahilla männyön ajan elämän viisahutta, jotta vois käyttyä šitä tulovaisuošša. Ta himotti, jotta tiälä ois vähän šuruo männyöštä ajašta ta šiitä, jotta nyt kaunehie kylie on äijyä vähempi kuin ennein, šelitti festivalin ohjelman järještäjä Irina Rinkevič.
Pruasniekkarahvaš tultih Ponkalahteh vesičči. Matan aikana hyö luvettih:
— Myöššyn šinne, missä en konšana ollun.
Muistelen šitä, mitä miun kera ei konšana tapahtun.
Kyläjärvi, uinonuon kylän järvi,
Vie miut toisella rannalla,
Missä unohušheinä on niitetty.
Kačon näijen paikkojen eläjien šilmih,
Kuuntelen lauluja, kumpasie tiälä laulettih,
Opaššun ruatoih, kumpasie šiirrettih vanhemmilta lapšilla,
Jotta keštyä oman ijän kuot’t’elukšie.
Nämä Irina Rinkevičin kekšimät šanat vielä ennein tapahtuman alkamista autettih vierahie čukeltuo festivalin idejah. Muasteri-oppien lisäkši oli vielä mukavie ruatoja: festivalin aikana toimi kyläpošti, lapšien leikkikenttä ta nuorapuisto, keittijö, missä šai oštua piiraita, taitopaikkoja, missä šai ottua hyvie valokuvie muissokši. Luonnon voimat niise oltih festivalin apulaisina, kakši päivyä ennein oltih lujat vihmat, a festivalipäivänä päiväni kirkkahašti paisto.
Festivalin loppuošašša vierahat kuunneltih lauluja karjalakši ta venäjäkši. Lavana oli pelto ta tauštana Kyläjärvi, kumpasen yllä laulu levisi. Ohjelmašša oli Kataja- ta Viena -lauluryhmien esitykšie, kumpaset monta kymmentä vuotta šäilytetäh Vienan Karjalan lauluperinnehtä, šekä kučuttuja vierahie. Petroskoista tultih Juuret-lauluryhma, kumpani šäilyttäy perintehellistä laulamistapua ta SiMa-ryhmä, missä neččyöt lauletah ičen šepittämie lauluja folk-tyylissä. Mujejärveštä tuli Kantele joka päivä -musiikkiryhmä ta Koštamukšešta Vereteno-duetti, kumpani šoitti kitaralla ta laulo.
Festivalih tuli vierahie nuapuripos’olkoista ta kylistä, Koštamukšešta, Petroskoista šekä Venäjän eri kaupunkiloista. Kallehina vierahina oltih Ponkalahešta šyntynyöt ihmiset, heilä kotimualla myštymini nošti äijän tuntehie ta muisselmie.
Ympyrät vejellä -festivalin järještäjät ušotah, jotta Ponkalahen elämän kirjua jatetah kirjuttamah iellähki eikä šitä jätetä pölymäh, ta jotta tulou vielä monta tapahtumua ta festivalie. Tämä festivali oli järješšetty Pohjosen hyvyš -hyvänluajintafondin yheššä ei-kaupallisen Sreda-järještön ta Severstal’-yhtijön pitämän Alovehien luova ruato -granttikilpailun rajoissa.
