Muarjan keriändyaigu algavui Karjalas
Karjalan mečis da suoloil kypsetäh muarjat. Suvi-Karjalas rahvas jo kerätäh mandžoidu, muur’oidu da must’oidu. Tänävuon aigaine kevät kypsendi muarjat äijiä aijombi, migu mulloi da tossuvuon.
Monii muarjuniekkoi huolestuttau: hyvägo muarjuvuozi rodieu tänävuon vai ei. Kaččomah muur’oi- da must’oižikkoloi kävyimmö Kondupohjan piirih.
Yhtes N’olgamjärven alovehellizen mečänhoidoalan mečänhoidajan Sergei Ipatovan kel astummo kaččomah muarjužikkoloi. Ni yksi oksaine ei račka jalloin al — sinnesäh märgy on meččy, kai luhtat da havvat ollah tävvet vetty. Kukastu kummua — heinykuu vastevai on algavunnuh, ga Kondupohjan piiris jo kypseni počinmust’oi libo varoinmuarju. Suvi-Karjalas sidä ei kerätä rengiluguh, kui Vienan Karjalas, ku sit laitah mehuu. Počinmust’oin mehuu pannah puolekkai buolumehunke, sit se ei rodei moine muigei, sit sidä voijah juvva net ristittyöt, ket ei voija syvvä muigiedu syömisty.
Konzu juotattau suol, vetty ei ole keral, sanottih, sit voibi syvvä počinmust’oidu, kerras heittäy juotatandan.
Muur’oi on enzimäine muarju, kudai N’olgamjärven alovehellizen mečänhoidoalan mečis kypsenöy kerättäväkse heinykuus. Muuroikse Vuohtjärven karjalazet sanotah ruskiedu, kovua marjua, hillokse - pehmiedy, meheviä, keldastu.
— Minä duumaičen, liigua muuroidu ei roite tänävuon. Kevät hot’ oli lämmin, aigaine, sit pidi vie nedälin libo 10 päiviä viluu. Sil aigua se kukkiu. Kudai ehti, vikse, kukkie, libo jällel kukki, sit rodih. No ei äijiä rodie tänävuon meijän paikoil, sanoi mečänhoidai Sergei Ipatov.
Myö astummo hänen kel lagejikkosuodu myöten. Suo on ylen märgy tänävuon, vezi monis kohtis seizou suurinnu luhtinnu, mättähiengi välis on vetty. Tämä on hyvä muur’oisuo, tiä on enämbi muarjua da kypsetäh net teriämbi, migu rigielöil suoloil. Hos rigeikös muur’oit ollahgi karjembat, ga niidy on vähembi.
— Kerätä pidäs, konzu se jo hillokse menöy, konzu jo kypsenöy marju, a muiten ruskiennu, sanotah hot’ kois i kypsenöy, no magevustu mostu jo ei roihes, konzu suol keriät kypsenny, sellittäy Sergei Ipatov.
Tämä vuozi on erinomaine. Muur’oi da must’oi tänä kezän kypsettih yhtel aigua, kahtu nedälii aijomba mullostu. Päivypastomättähis must’oit ylävarbazis ollah jo mustat.
Erähät marjuniekat kerätäh must’oidu käzil, sit marjat roitah puhtahembat. Toizet kerätäh raudahizil kombainoil. Kombainal kerätes ei pie riuhtuo must’oivarboi muaspäi juurineh, rikkuo must’oižikkuo, eiga must’oit sit hävitäh. Pidäy yhtel käil pidiä must’oinvarboi, toizel käil kombainal hil’l’azeh kerätä muarjua, rouno silittiä varboi. Sit eigo liigua lehtie, eigo toppua rodei muarjois.
— Täs ollah, kačo, buolukukkazet, ozuttau Sergei kukkijua buolua.
— Äijygo buolua rodieu tänävuon? kyzyn hänel.
— Tänävuon, vikse rodieu. Ei moine kangaskohtu ole, muiten roiteh tänävuon, vastuau mečänhoidai.
Buolu kypsenöy vaste syvyskezäl, erähis mättähis jo on vihandua marjastu. Buolan jälles sygyzyl kypsenöy garbalo. Sengi näimmö kukkimas tämän meččymatkan aigua. Manžoidu täl lohkol on vähättävy kerättäväkse, ga heinikös dorogupielis syödäväkse kerätä vähäine voibi. Muarjat ollah ylen suuret da magiet. Tänävuon marjusualehettah mečäspäi ei tulla net, ket tietäh hyvät žikot, ollah kirmiet eigo olla laškat.
