Ken nuorena oppiu, še vanhana taitau

Tuatto šelitti pojallah, jotta kontieta ei pie varata: kontie ei koše, još šitä ei košeta. 0+ Piiruššuš: Ol’ga Ikkonen

Tuatto noššatti pojan aikaseh. Hyö jo illalla šovittih, jotta huomenekšella lähetäh meččälammilla kalua onkittamah.

Poika hyppäsi kiukualta, kiirehešti pesi šilmäh. Hyö šyötih makeita potakkašankija, niitä muamo juštih paisto, ta juotih lämmintä maituo huomenešlypšyštä.

Šyönnin jälkeh tuatto varušti tuohikesselit, ičelläh šuuremman, pojallah pienemmän.

Tuatto oli luatin pojallah šormenmittasen puukon ta šiihi tuohisen tupen. Ičelläh tuatolla niise oli puukko, šamoin tuohešta luajitušša tupešša.

Hyö noššettih tuohikesselit šelkähäš ta lähettih matkah. Tiepuolilla oli koivuja. Koivun okšat kumarrettih heilä, aivan kun ois toivotettu onnie matalla.

Linnut vičerrettih monilla iänillä. Poika oli mielissäh, kun piäsi kalalla tuattoh kera.

Hyö aššuttih kotvan aikua ta ruvettih levähtämäh šuuren kannon juurilla. Hyö otettih kesselistä palani leipyä ta šuolattuo lihua. Šyönnin jälkeh poika kyšy tuatolta:

— Mintäh šie et ottan pyššyö? On noin äijän lintuja. Ta voit ni kontie vaštah tulla.

Tiepuolilla oli koivuja. Koivun okšat kumarrettih heilä, aivan kun ois toivotettu onnie matalla.

— Kontieta ei pie varata. Še ei koše, još šie et koše häntä. A lintuja ei šua ampuo, nyt niillä on pienet poikaset, šelitti tuatto.

Hyö tuaš noššettih kesselit šelkähäš ta lähettih aštumah.

Kaunehen järven rannalla oli vanha kalakämppä. Pihalla šeinyä vašše oli onkivapoja, pienie tai šuurempie.

Kämpäššä oli šiämehlämpiejä kiukua, stola ta leviet laučat, kumpasilla šuatto muata. Kiukuan viereššä oli halkuo, tikkuo, pärettä ta tuohta.

Nuaklašša oli kakši tuohikattilua, yksi šuurempi, toini pienempi, ropehie ta voirasie. Tuohilipit oli pissetty varrešta šeinän koloh.

Šeinällä nuaklašša rippu verkkoja, ne oltih tiälä aina, ei ni talvekši viety kotih. Niitä šavuššettih, jotta ei hiiret šöis ta riputettih nuakloih.

Nurkašša oli tuohešta kuvottuja kenkijä. Pojalla tämä kaikki oli kumma.

Tuatto ta poika heitettih viršut jalašta, pantih villašukat ta tuohikenkät. Puolen virššan piäštä oli meččälampi. Šielä oli meininki onkittua. Päivä oli kirkaš, eikä šiäkšie ollun. Hyö tultih lammin rannalla ta pitälti kačeltih šen kaunehutta. Lammin pinta oli täyši lumpehie ta valkeita kukkie.

Kaunehen järven rannalla oli vanha kalakämppä. Pihalla šeinyä vašše oli onkivapoja, pienie tai šuurempie.

Tuatto šito šiiman onkivapah, pani šyötin onkeh, šylkäsi šiihi ta šano:

— Miun on šiimani šilijä,
makijaini maimaseni.
Koppua kovera rauta,
makijaista maimaistani.

Poika ruato šamoin, ka unohti tuaton šanomat šanat ta šano:

— Mäne onki lammin pohjah,
jälkeh mänkyä matoset.
Anna, Jumala, kaloja
Miula täyši kesselini.

Ei mitä aikua kulun, kun kesselit oltih täyvet kalua, ta vain ahvenija. Jo nälkä tuli. Tuatto šano:

— Nyt keitämmä kalua.

— Emmä myö voi keittyä, kun pata kotih jäi, mietti poika.

Tuatto hyrähti nakramah:

— Emmä myö tarviče šitä nokista patua, kun on tuppi vyöllä ta veičči tupešša.

Poika hämmäšty ta ei tietän mitä šanuo, kaččo vain tuattoh, jotta mitein käyt.

Hyö mäntih meččäh, löyvettih koivu, mistä tuohta vois nilottua. Tuatto ta poika ruvettih varovašti kiskomah tuohta, niin jotta ei šatattua koivun runkuo.

Šuuri kontie šeiso takakäpälilläh kymmenen metrin piäššä. Tuatto ei hämmäštyn, kiänty kontieh päin ta karjahti.

Poika kiänti piätäh tuakši päin ta tahto karjuo, ka iäni ei tullun.

Tuatto kaččo enšin poikah, šiitä šinne, minne poika ošutti šormellah. Šuuri kontie šeiso takakäpälilläh kymmenen metrin piäššä. Tuatto ei hämmäštyn, kiänty kontieh päin ta karjahti:

— Mitä šiula pitäy? Šie olet kontie tai mie olen Karhu, ei meilä ole eruo.

Kontie ärähti, laški käpäläh alaš ta pötki meččäh. Hyö kerättih tuohet. Tuatto nošti ne šelkähäš ta hyö lähettih rantah.

Rannalla tuatto luati nellä rovehta. Šuurimmašša hiän puhkasi ta pesi kalat. Yhteh ropeheh tuatto luati koivun vičašta pankan, jotta šillä kalua keittäy. Pienet ropehet oltih šyömistä varoin. Poika kaččo ta ihmetteli, hiän ei voinun uškuo, jotta tuohiaštiešša voit keittyä.

Tuatto luati ropivon kuivista männyn okšista. Šiitä hiän tökšäsi koivusen kepin ropivon viereh. Enšin tuatto pani vettä ropeheh, šiitä kalat, šiitä noššalti ropehen šiihi keppih. Toisella kepillä hiän liikutteli hiilijä ta yhen hiilen pani ropeheh, missä kalat oltih. Šiitä hiän luati kakši kuirie niise koivunokšista. Yhen anto pojalla, toisen otti ičelläh.

Kalat kiehuttih ropehešša. Konša kalat kypšyttih, tuatto nošteli niitä pienih ropehih.

Šyönnin jälkeh hyö lähettih kotih. Kämppäh hyö heitettih kenkät ta onkivavat, tuaš pantih jalkah tuohiviršut, niissä oli kepie aštuo.

Kotimatalla tuatto šano pojalla:

— Šie kačo, pokani, ta muissa. Ken nuorena oppiu, še vanhana taitau.

Kotih tultuo pojalla oli kertomista kotiväjellä.